Site Hızı Optimizasyonu

Site Hızı Optimizasyonu Nasıl Yapılır

Site hızı optimizasyonu nedir, neden önemlidir ve nasıl yapılır? Bu rehberde sunucu, kod, görsel ve izleme teknikleriyle web sitenizin performansını yükselteceğiz. Hızlı açılan web sayfaları arama motorları nezdinde sıralamalarda üst sıralara yükseltilmesi sinyali demektir.

Site Hızı Nedir ve Neden Önemlidir?

• Tanım: Bir web sayfasının tam olarak yüklenip, kullanıcı etkileşimine hazır hâle gelme süresidir.
  Önemi:
• Kullanıcı Deneyimi: Hızlı yüklenen siteler, hemen terk etme oranını (bounce rate) düşürür.
• SEO: Google, sayfa hızı sinyalini arama sonuçlarında sıralama faktörü olarak kullanır.
• Dönüşüm Oranları: Hızlı siteler, dönüşüm oranlarını (satın alma, form doldurma vb.) artırır.

Temel Performans Metrikleri

• Largest Contentful Paint (LCP): Ana içerik öğesinin (genellikle üst görsel veya başlık) yüklenme süresi.
• First Input Delay (FID): Kullanıcının ilk etkileşimi ile tarayıcının yanıt vermesi arasındaki gecikme.
• Cumulative Layout Shift (CLS): Sayfa öğelerinin yükleme sırasında veya etkileşimde beklenmedik kaymalarının toplamı.
• Time to First Byte (TTFB): Sunucudan gelen ilk veri paketinin tarayıcıya ulaşma süresi.
• Total Blocking Time (TBT): First Contentful Paint ile Time to Interactive arasındaki ana iş parçacığının bloklandığı toplam süre.

Ölçüm ve İzleme Araçları

• Google PageSpeed Insights: Hem laboratuvar (simüle) hem de gerçek kullanıcı verilerini gösterir.
• Lighthouse (Chrome DevTools): Performans denetimleri, öneriler ve simülasyon sonuçları sunar.
• WebPageTest: Farklı coğrafi konum ve tarayıcı simülasyonlarıyla derinlemesine analiz imkânı.
• GTmetrix: PageSpeed ve YSlow puanları, waterfall grafikleri.
• Chrome User Experience Report (CrUX): Gerçek kullanıcı verilerine dayalı kapsamlı raporlar.

Sunucu ve Altyapı Optimizasyonları

• İçerik Dağıtım Ağı (CDN) Kullanımı: Statik dosyaları (resim, CSS, JS) coğrafi olarak dağıtılmış sunuculardan sunarak gecikmeyi azaltın.
• HTTP/2 veya HTTP/3 Geçişi: Daha hızlı bağlantı ve çoklu dosya iletimine izin veren protokoller.
• Sunucu Caching (Önbellekleme)
• Varnish, NGINX FastCGI Cache: Dinamik içerikleri belli süre önbelleğe alır.
• OPcache / Redis / Memcached: PHP opcode ve sorgu önbellekleme.
• Sunucu Kaynakları ve Konfigürasyonu: CPU, RAM, I/O optimizasyonları; sık PHP güncellemeleri; donanım hızlandırıcılar (ör. NVMe SSD).

Kod ve Kaynak Yönetimi

• Minify & Bundle: CSS, JavaScript ve HTML dosyalarını küçültün ve mümkünse birleştirin.

• Code Splitting: Kritik kodu (ör. sayfa üst kısmı) inline, geri kalan JS’i defer/async ile yükleyin.
• Tree Shaking: Kullanılmayan ES6 modüllerini ayıklayıp paket boyutunu küçültün.
• Lazy Loading: Resim, video ve iframe’leri, kullanıcı sayfayı aşağı kaydırdıkça yükleyin.

Site Hızı Optimizasyonunda Görseller

• Tarayıcı Dostu Formatlar: WebP, AVIF gibi modern formatlarla dosya boyutunu %30–70 oranında azaltın.
• Responsive Images: srcset ve sizes attributelarını kullanarak farklı çözünürlükler için uygun görsel sunun.

• Image Compression: TinyPNG, Squoosh gibi araçlarla otomatik sıkıştırma.
• SVG Kullanımı: İkon ve basit grafiklerde vektörel SVG tercih edin.

Frontend Framework ve CMS İpuçları

Next.js / Nuxt.js: Yerleşik image optimization ve code splitting özellikleri.
Gatsby / Eleventy: Statik site jeneratörleriyle önceden oluşturulmuş HTML.
WordPress Eklentileri:

• WP Rocket, W3 Total Cache, Autoptimize ile önbellekleme, minify, lazy load.
• ShortPixel, Imagify gibi eklentilerle resim optimizasyonu.

İzleme ve Süreklilik

Rutin Performans Testleri: Haftalık veya her deploy sonrası PageSpeed ve Lighthouse raporlarını kontrol edin.
Alert Sistemleri: New Relic, Datadog veya Google Analytics’te “Site hızında %X düşüş” gibi uyarılar kurun.
A/B Testleri: Optimizasyonun dönüşüme etkisini VWO veya Google Optimize ile test edin.

Site Hızı Optimizasyonu Örnek Uygulama Akışı

Ölçüm: PageSpeed Insights’ta LCP=4.2s, FID=180ms, CLS=0.22
Bottleneck Analizi:

• LCP için büyük hero image
• FID için senkron JS
• CLS için boyutsuz resimler

Müdahale:

• Hero görseli WebP’ye dönüştürüp loading=”lazy”
• JS dosyalarına defer ekleme
• Resimlere width/height attributelarını ekleme

Yeniden Ölçüm: LCP=2.3s, FID=75ms, CLS=0.05 — “İyi” seviyeye ulaştı.

Site hızı optimizasyonu yapılırken bazen html, css ve js gibi yapıların doğru sıkıştırılamaması ya da önbelleklenememesi gibi durumlar sitenizin bozulmasına neden olur. Bu tarz durumlarda yardıma ihtiyacınız olursa bize Yazılım Desteğinden ulaşabilirsiniz.